3 Ağustos 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7146 Sayılı Kanun ile heyecanla beklenen bedelli askerlik düzenlemesi yapıldı ve bedelli askerlikten yararlanmak için gerekli şartlar ilgili düzenlemede ayrıntılı olarak yer aldı.

Bedelli askerlik ile ilgili en çok merak edilen ve tartışılan hususlardan bir tanesi bedelli askerlik nedeniyle işten ayrılacak işçilerin kıdem tazminatı kazanıp kazanmayacağı. Tartışmanın kaynağı ise 7146 sayılı Kanun’un 2. maddesinin 4. fıkrasında yer alan “Bu madde hükümlerinden yararlananlar temel askerlik eğitimi süresince çalıştıkları iş yeri, kurum ve kuruluşlar tarafından aylıksız veya ücretsiz izinli sayılırlar.” hükmü.

Söz konusu hükmün, İş Kanunu’na göre özel bir düzenleme olması ve işçinin bedelli askerlik yaptığı süre boyunca ücretsiz izinli sayılması nedeniyle işçinin iş sözleşmesini feshetmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanamayacağını düşünenlerin sayısı çoğunlukta.

Bilindiği üzere; kıdem tazminatı bakımından halen yürürlükte olan 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesindeki düzenleme gereğince muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilmesi halinde işçi kıdem tazminatına hak kazanmaktadır.

Çoğunluğun aksine 7146 sayılı Kanun ile getirilen hükmün; işçinin iş sözleşmesini feshetmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanmasını engellemediğini, aksine temel askerlik eğitimi alınan 21 günde işverenin işçinin sözleşmesini devamsızlık veya başka bir nedenle sona erdirmesi imkanını ortadan kaldırdığını ve bu suretle işçiye güvence sağlayan bir hüküm olduğunu düşünmekteyim.

7146 sayılı Kanun ilgili hükme yer vermekle birlikte kıdem tazminatının düzenlendiği 1475 sayılı Kanun’da hiçbir değişiklik meydana getirmemektedir ve ilgili hüküm işçinin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanamayacağına ilişkin değildir. Bu düzenlemenin bir sonucu olarak bedelli askerlik yapan işçinin bu dönemde ücretli izin kullanma hakkı da bulunmayacaktır.

Söz konusu hüküm, işçiye seçimlik hak tanımaktadır. İşçi, bu dönemde ücretsiz izinli olmak ve maaşa hak kazanmamak suretiyle askerlik hizmeti sona erince işine devam edebilir veya iş sözleşmesini muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle feshetmek suretiyle kıdem tazminatını alabilir. Kıdem tazminatını alarak iş sözleşmesini feshetmeyi tercih eden işçi, aynı zamanda şartların oluşması halinde işsizlik maaşına hak kazanmakta.

Bedelli askerliğin temel askerlik eğitimi alınarak yapıldığı önceki dönemlerde, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin işçilerin kıdem tazminatına hak kazanacağına ilişkin içtihatları bulunmakta. İşçi lehine yorum ilkesi de gözetilerek iş mahkemelerinin ve Yüksek Mahkeme’nin önceki içtihatlarından ayrılmayacağı kaanatindeyim.