16 Mart 2021 tarihli ve 31425 sayılı Resmi Gazete’de 2020/81 Esas, 2021/4 Karar ve 14.01.2021 Tarihli Anayasa Mahkemesi kararı yayınlandı.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na 7188 sayılı Kanun’un 31. maddesiyle eklenen geçici 5. maddenin (d) bendinin “1/1/2020 tarihi itibariyle … hükme bağlanmış veya kesinleşmiş dosyalarda … basit yargılama usulü uygulanamaz.” bölümünün Anayasa’nın 10. ve 38. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptali talep edilmiştir.
Anayasa Mahkemesi tarafından “…hükme bağlanmış…” ibaresinin “basit yargılama usulü” yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ilişkin iptal kararının özeti şu şekildedir:
- “…Hükme bağlanmış…” ibaresi bakımından: İtiraz konusu kural belirli bir tarih itibariyle hükme bağlanmış dosyalarda basit yargılama usulünün uygulanmayacağını öngörmektedir. Kanun’un 251. maddesinin 3. fıkrası basit yargılama usulünün uygulanması sonucunda mahkumiyet kararı verildiği takdirde verilecek sonuç ceza dörtte bir oranında indirim yapılmasını öngörmektedir. Yeni yargılama usulünün uygulanabileceği dosyalarda ceza miktarı üzerinde fail lehine etkisi olan basit yargılama usulünü belirli bir tarih itibariyle hükme bağlanmış dosyalarda uygulanmamasını öngörmek suretiyle Anayasa’nın 38. maddesini ihlal etmektedir.
- “…Kesinleşmiş…” ibaresi bakımından: Basit yargılama usulü esnasında ilk derece mahkemesi önündeki süreçle ilgilidir. Kanun koyucu da usulün uygulandığı davalarda bazı muhakeme işlemlerinin yapılmamasını düzenlemek suretiyle yargılamaların mümkün olan en kısa sonuçlandırılmasını amaçlamıştır. Nitekim itiraz konusu kuralın gerekçesinde de basit yargılama usulünün tüketilmiş evreler bakımından uygulanmasının söz konusu olmayacağını öngören kuralın uygulayıcı hakim ve savcıların tereddüt yaşamamaları amacıyla kabul edildiği belirtilmiştir. Mahkeme sürecinin kesinleşmiş mahkeme kararıyla tamamlanması nedeniyle kesinleşmiş dosyalarda basit yargılama usulünün uygulanabilirliği bulunmamaktadır. Kesinleşmiş dosyalarda basit yargılama usulünün uygulanmamasını öngören kural Anayasa’nın 38. maddesine aykırılık teşkil etmez.
Kararın tamamına şu link’ten ulaşılabilir: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/03/20210316-9.pdf
