Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından 2 Ekim 2020 tarihli ve 31262 sayılı Resmi Gazete’de Sosyal Ağ Sağlayıcı Hakkında Usul ve Esaslar başlıklı 2020/DK-İD/274 sayılı karar yayınlandı ve kararın yayınlanması ile usul ve esaslar yürürlüğe girdi. Usul ve esaslarda, 5651 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikler ile sosyal ağ sağlayıcılar bakımından öngörülen yükümlülüklerin kapsamına ve ne şekilde uygulanacağına ilişkin hükümlere yer verildi.
30 Temmuz 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan ve sosyal medya için yeni düzenlemeler getiren 7253 sayılı Kanun’un, 5651 sayılı Kanun’da önemli değişiklikler öngördü. Bu kanun kapsamındaki düzenlemeler 31 Temmuz 2020 tarihi itibariyle yürürlüğe girmesine rağmen temsilci belirleme dahil Yabancı Sosyal Ağ Sağlayıcılarının yükümlülüklerine dair hükümler, 1 Ekim 2020 tarihinde yürürlüğe girdi.
5651 sayılı Kanun’a “sosyal ağ sağlayıcı” kavramı yeni düzenlemeler ile eklendi. Sosyal ağ sağlayıcı kavramı; sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların İnternet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkan sağlayan gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlandı.
İnternet ortamında yapılan yayının sadece belirli bir kısmında sosyal etkileşim amaçlı içeriğe yer veren gerçek veya tüzel kişiler, sosyal ağ sağlayıcı olarak değerlendirilmedi. Kişisel İnternet sitelerinin, elektronik ticaret sitelerinin ve haber siteleri gibi sosyal etkileşim amaçlı içeriğin ikincil ve yan bir hizmet olarak sunulduğu platformlar da sosyal ağ sağlayıcı kapsamına dahil edilmemesi söz konusu.
5651 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 4 uyarınca, Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarının en az bir yetkili kişiyi Türkiye’de temsilci olarak belirlemesi zorunlu hale getirilmişti. Usul ve Esaslar’ın 7. maddesinde, temsilcinin görevlerine yer verildiği görülmekte.
Buna göre belirlenen temsilci veya temsilcilerin görevleri şunlardır: BTK, Erişim Sağlayıcıları Birliği ya da adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereğinin yerine getirilmesi; kişiler tarafından 5651 sayılı Kanun kapsamında yapılacak başvuruların cevaplandırılması; raporlama yükümlülüğünün yerine getirilmesi; Yabancı Sosyal Ağ Sağlayıcının içerik veya yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi; İnternet Kanunu kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesi.
Yabancı Sosyal Ağ Sağlayıcılar, 5651 sayılı Kanun’un 9 ve 9/A maddeleri kapsamında kişilerden aldıkları başvuruları en geç 48 saat içerisinde cevaplamakla yükümlü tutulmuştu. Usul ve Esaslar’ın 19. maddesine göre BTK, ilgili kişinin şikayeti üzerine Yabancı Sosyal Ağ Sağlayıcının cevaplandırma yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğini inceleyebilecek. Sosyal ağ sağlayıcının yükümlülüğünü etkin bir şekilde yerine getirmek için gerekli sistemleri kurup kurmadığı, sosyal ağ sağlayıcının belirli kişilere veya kurumlara düzenli olarak olumsuz cevap verip vermediği, sistematik olarak başvurulara süresinde yanıt verip vermediği ve başvurulara verilen olumsuz cevapların gerekçesiz olup olmadığı hususları incelenecek.
Yabancı Sosyal Ağ Sağlayıcılar için Türkiye’deki kullanıcıların verilerini Türkiye’de barındırma yükümlülüğü öngörülmüştü. Usul ve Esaslar uyarınca, temel kullanıcı bilgileri ile BTK tarafından bildirilebilecek hususlara ilişkin verilerin Türkiye’de barındırılması yönünde gerekli tedbirlerin alınmasına öncelik verilecek.
Temsilci belirlenmesi yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde BTK tarafından bildirimde bulunacak ve bu bildirimden itibaren 30 gün içinde yine yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde sosyal ağ sağlayıcıya BTK başkanı tarafından 10 milyon TL idari para cezası verilecek. İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yine temsilci belirleme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde yine BTK başkanı tarafından Türkiye’de mukim kişilerin bu sosyal ağ sağlayıcıya reklam vermesi yasaklanacak. Reklam yasağı kararının verilmesinden itibaren 3 ay içinde yine temsilcinin belirlenmemesi halinde bu kez BTK başkanı tarafından sosyal ağ sağlayıcının İnternet trafiği bant genişliğinin %50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurulabilir. Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde yine temsilci bulundurma yükümlülüğü yerine getirilmezse yine BTK başkanı tarafından İnternet bant genişliğinin %90 daraltılması için sulh ceza hakimine başvurulabilir.
Bu süreçlerin herhangi bir aşamasında temsilci belirlenmesi yönündeki yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde idari para cezalarının sadece 1/4’ü tahsil edilecek, reklam yasağı kaldırılacak ve hakim kararları bu takdirde kendiliğinden hükümsüz kalacak.
Kararın tamamına şu link’ten ulaşılabilir: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/10/20201002-5.pdf
